Чәршәмбе, 14 Ноябрь 2012 14:40

Рәдиф Сәгъди “Гүзәл Аппаксылу”

Rate this item
(0 votes)

    Язучы Рәдиф Сәгъдинең әлеге китабына урта һәм олы яшьтәге мәктәп балалары өчен төрле елларда иҗат ителгән пьесалары, әкият-пьесалары һәм бер әкияте туплап бирелгән.

 

Китаптан өзек:

     Рәдиф Сәгъди – киң катлау укучыларга һәм театр тамаша чыларына яхшы танылган нәсерче-прозаик, драматург һәм публицист – әдәбият һәм театр сөючеләрне куандырып, калә мен әсәрдән әсәргә үткенләштерә, кыюлаштыра бара. Аның Татарстан китап нәшриятында чыккан «Канга буялган алтыннар» дип аталган проза китабы 2003 елда «Ел китабы» бәйгесендә урын алып, кулдан-кулга йөреп укыла. «Сынган беләзек» пьесасы К.Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрында 14 ел буена барып, Россиянең күп төбәкләрендә дә уйналып, тамашачыларыбызның яратып каралган әсәрләренең берсенә әверелде. Аны 40 тан артык халык театры, шул исәптән Төмән театр студиясе, Барда халык театры да сәхнәләштерде. 2011 елда Чаллы шәһәрендә Муса Җәлил призына оештырылган татар көрәше ярышында драматургның татар милли көрәшенә багышланган «Мәхәббәт алышы» пьесасына беренче урын бирелде. «Ирдәүкәләр» китабы 2011 елда Фатих Хөсни премиясенә лаеклы дип та былды. Рәдиф Сәгъдинең драматург буларак үз иҗат йөзе, стиле бар. Ул «Гүзәл Аппаксылу» дип аталган пьесалар җыентыгын тулаем яшүсмерләргә, дөресрәге, сабыйлык хисләрен җуеп өлгермәгән, әмма өлкәннәрчә фәлсәфә кора белүче балаларга атап язган. Рәдифнең нәни геройлары – «кечкенә Рәдиф ләр» – балаларча ихлас һәм туры сүзле, кырысрак хисле булу белән бергә, өлкәннәрчә тирән кичерешләргә дә гаять бай булулары белән аерылып торалар. Алар, тизрәк үсеп, беркемгә баш бирмичә, үзләре теләгәнчә, ләкин бүтәннәрнең дә ирекләрен кысмыйча яшәргә хыялланалар. Ә буыннары ныгый башлаганнары, ягъни яшәү мәгънәсен аңлый башлап, «кеше булган Рәдифләре» тормышны философларча күрергә өйрәнү бе лән бергә, аны бү тәннәргә дә аңлатырга тырышалар, шул ук вакытта алар бүтән нәр турында сабыйларча самими кайгырта беләләр, чөнки балалык хисләрен югалтмаганнар. Алар әле, кем әйтмешли, төшләрендә кош булып очалар, кайчакларда керфекләренә эленгән саран күз яшьләрен чит карашлардан яшермиләр. Тик тирән кичерешле саф хисләрен тиз генә ачмасалар да, башкаларга бу сер түгел. «Башкалар» ул «Рәдифләрне» яхшы таныйлар, дөрес аңлыйлар һәм дустанә якын итәләр. «Өлкәнрәк Рәдифләр»нең үз-үзләрен ничек тотуыннан ук аңлашыла бу: алар дөньяны икегә – «мин» һәм «бүтәннәр»гә бүлмиләр, алар өчен барлык кешеләр бербөтен. Моны дәлилләр өчен Рәдиф Сәгъдинең әкиятләрдәге бөтен дөнья буйлап гастрольләрдә йөрүче иске курчакларны гына да искә алу җитәдер. Әмма бу Рәдифнең геройлары беркайчан да ялгышлык эшләмәс, беркайчан да икеләнеп тормас, һәркемнән өстен «асаба» затлар дигән сүз түгел: алар борчыла да, курка да беләләр, еш кына нишләргә белмичә каушап та калалар.

 

       (Сәгъди Р. Гүзәл Аппаксылу. Татарстан китап нәшрияты, 2012).

 

 

Read 1139 times Last modified on Пәнҗешәмбе, 18 Сентябрь 2014 21:47
Союз писателей РТ