Чәршәмбе, 30 Март 2016 11:32

“Абый Казанга үләргә кайткан, күрәсең...”

Rate this item
(0 votes)

Татарстанның тышкы икътисадый элемтәләр министры булып эшләгән, язучы, тәрҗ­емәче Рәшит Ахуновны Ар­чада әтисе – Татарстанның халык язучысы Гариф Ахунов янына җирлә­гәннәр. “Абыем турында төрлесен язалар, булганы да, уйлап чыгарылганы да күп. Аның үлемен халыктан яшергәннәр дип тә язып чыктылар. Минем хәлемне дә аңлагыз: үземне томанда кебек хис итәм, бертуган абыемны җирләү бик авыр. Җомга көнне гомере өзелде, мәетне озак тотарга ярамый, шуңа эшне тиз тоттык”, – дип елады Наилә Ахунова, без шалтыраткач.

Рәшит Ахунов 1995 – 1998 елларда Татарстанның тышкы икътисадый элемтәләр министры булып эшләгән чорны республи­каның динамикалы эш итү вакыты дип искә алалар. Татарстанга Франция премьер-министры Ален Жупен­ның килүен дә Рәшит Ахуновның тырышлыгы аркасында дип әй­тәләр. Моны чит илдән беренче тапкыр зур дә­рәҗәле кешенең килүе дип бәя­лиләр. Моннан тыш, Рәшит Ахуновны Татарстан өчен Ма­лайзиягә юл ачучы, диләр. Болар – Татарстанга эре инвесторларны тартып ки­терүнең беренче адымнары. Ә аңа кадәр Рәшит Ахунов татар теле, әдәбияты өчен янып-көеп йөргән кеше була. Шәһәрдә танылган гаиләдә туып үссә дә, җылы урынга барып “кунаклар“ өчен абруйлы һөнәр ияләрен әзерләүче уку йортына укырга керә алса да, киләчәк тормышын иҗат белән бәйләгән.

 “Әти дә, әни дә аны теләсә кая урнаштыра ала иде, әмма андый хәл булмады. Абый шәһәр малае булса да, КДУның татар теле һәм әдәбияты бүлегенә барып керде. Анда ул бердәнбер егет иде. Чибәр булгач, барысын да җиңел генә гашыйк итә. Өлкәнәйгәч тә, аны күргән дус кызларымның башы әйләнә иде. Татар телен, әдәбиятын яратты, әтинең барлык әсәрләрен русчага ул тәр­җемә итте. Кызыксынып ачып карагыз: “Итил суы ака торур”ны да ул русчага тәрҗемә итте, “Муса Җәлил” романын русча укыйлар икән, бу да – абый хезмәте. Атилла Расих, Мөхәммәт Мәһдиев, Шәриф Камал әсә­р­ләрен югары профессиональлек белән ул тәрҗемә итте. Мин русчарак сөйли башласам, “Наилә, телне бозма!” – дип шелтәли иде. Бик пөхтә кеше иде. Оста куллы! Аны әти балта эшенә дә да өйрәтте, кирәк булса, йорт та сала ала иде. Ул пешергән ризык телне йотарлык! Тегү машинасында келтер-келтер утырып, матур бер әйбер тегеп бирә иде”, – дип искә ала аның турында сеңлесе, язучы Наилә Ахунова.

Рәшит Ахунов соңгы елларда Мәскәүдә яшәгән, Казанны нык сагынган. Ул йөрәгенә операция ясатырга дип әзерләнеп йөргән. Ахыргы көннәрен Наилә ханым безгә болай сөйләде:

– Соңгы елларда абый Мәскәү­дә яшәде, төгәл ниләр белән шө­гыль­ләнгәнен әйтә алмыйм, әмма авыру булуга карамас­тан, тик тормады, эшләде. Бәлки, ниндидер консуль­тацияләр биреп, икътисадый анализ ясап көн күргәндер. Казанны сагына иде. Ул бит менә үләр алдыннан Казанга кайтты! Әллә сизенгәнме икән соңгы көннәре килеп җиткәнен? Табиблар абыйның йөрәге 15 процентка гына эшли дип аң­латты. Без аны хастаха­нәләргә йөрттек, аны тикшерде­ләр, опе­ра­циягә әзерләндек. Ул да, оптимист буларак, тереләм, башкарылмаган эшләр шулкадәр күп, дип сөйләнде. Бер көнне өйдә бергәләп утырабыз, Рәшит абый кинәт кенә: “Наилә, өйдә шул­кадәр рәхәт, син күз алдыңа да китерә алмыйсың!” – дип әйтеп куйды. Казанда соңгы көннәрен яшәгәнен күз алдыма да китер­мәдем. Аңа бит 62 генә яшь иде... ­Чибәр, акыллы, тормышны сөюче мәхәббәтле кеше! Әти-әни, әби-бабайлар янында җирләнәсем килә, дигән сүзләр ычкындыра иде, васыятен үтәдем.

Рәшит Ахуновның ике улы да – Ренат белән Данил Америкада яши. Алар әтиләрен җирләргә кайта алмадылар. Наилә ханым җәй көне каберен зиярәт кылырга кайтырлар дип ышана.

 

http://www.vatantat.ru/index.php?pg=695

 

Read 2365 times Last modified on Чәршәмбе, 30 Март 2016 11:38
Союз писателей РТ