Дүшәмбе, 25 Июнь 2018 14:22

Мәскәү татарлары шагыйрь Әхмәт Саттарны искә алдылар

Rate this item
(0 votes)

 

Мәскәү татарлары “Штабы” шагыйрь Әхмәт Саттарны искә алу кичәсен уздырды. Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, Татарстан һәм Россия язучылар берлеге әгъзасе, Ломоносов, Такташ премияләре лауреаты,  шагыйрь Әхмәт Саттар улы Саттар 14 июньдә Анапада дәваланганда вафат булып, 17 июньдә туган ягы – Түбән Новгород өлкәсе Кочко-Пожарки авылында җирләнде.

 

Әхмәт Саттар – данлыклы “Ялгыз агач”, “Серле күзләр” җырлары авторы

 

Шагыйрь Әхмәт Саттар татар һәм рус телләрендә данлыклы романслар авторы иде. Аның сүзләренә язылган җырларны Елена ОбразцоваРенат Ибраһимов һәм башка күренекле җырчылар башкарды. Иң әһәмиятлесе – татар классик музыкасына әйләнгән “Ялгыз агач”, “Серле күзләр” җырлары көйләрен композитор Рөстәм Яхин нәкъ  Әхмәт Саттар сүзләренә язды. Шулай ук Әхмәт Саттар 1960-1972 елларда Мәскәү Кремлендә баш метрдотель булып эшли. Ул елларда аңа дәүләт башлыклары Никита Хрущевны, Леонид Брежневны ашатырга туры килә.

Күренекле татар җырчысы, Мәскәүдәге 1186нчы татар мәктәбе мөдире Роза Хәбибуллина-Шакирова сүзләренчә, Әхмәт Саттар “Ялгыз агач”, “Серле күзләр” җырлары белән генә дә сәнгать дөньясында зур урын алды.

“Аның үлеменә ышанып җитә алмыйм. Ничек инде Мәскәү Әхмәт Саттарсыз? Мәскәүдә иҗади тормышны, мәдәниятне ансыз күз алдына китереп булмый. Әхмәт абый “Серле күзләр”, “Ялгыз агач” җыры белән халык күңелендә мәңге яшәр. Ләкин без татарлар талантларны бәяләп бетерә алмыйбыз. Телевизорда күренгән кешеләрне бик тиз күтәреп алабыз, ә менә саф татарча иҗат иткән кешеләребезне яратабыз, әмма күтәреп йөртмибез. Талантлар күп, ләкин татарча иҗат итүчеләр аз бит. Татар телен бетерү сәясәте барганда да шәхесләребезне күтәреп алмасак, белмим, без нинди халыктыр инде?!”, – диде Роза Хәбибуллина-Шакирова.

Җырчы Айрат Шакиров сүзләренчә, Әхмәт Саттар “Ялгыз агач” җырын үзе турында язуын сөйли торган булган.

 

Әхмәт Саттарны бәяләп бетермәдек – академик Роберт Нигъмәтуллин

Күренекле татар галиме, Россия Фәннәр академиясе академигы Роберт Нигъмәтуллин Әхмәт Саттарны тулысынча бәяләп бетермәделәр дигән фикер белдерде. Академик Әхмәт Саттар белән 50 елдан артык аралашып яшәгән.

“Әхмәт Саттар белән сирәк очраша идек. Ул бик яхшы кеше иде. Шәхсән үзем аңа олу хөрмәт белән карадым. Ләкин аның иҗатын тулусынча кабул итеп бетермәделәр. Мине аның иҗади яктан гел үсештә булуына соклана идем. Аның җырлары халык арасында хитка әйләнде. Әхмәт Саттар үз эшенә һәрвакыт тугры булды. Аның Кремльдә эшләвен дә беләбез. Ләкин андагы урынга ябышып ятмады, чөнки әдәбиятнең патриоты иде. Никтер без үлгәч кенә кеше кадерен белә башлыйбыз. Халкыбыз аны тиешенчә бәяләсә иде”, –дип белдерде Роберт Нигъмәтуллин.

 

Соңгы вакытларда татар теле өчен борчылды – Айрат Акъяров

 

Күренекле язучы Җәмил Мостафин (Ямиль Мустафин) Әхмәт Саттарны зур шагыйрь буларак бәяли. Аның сүзләренчә, Казанда Әхмәт Саттарны хөрмәтлиләр, зурлыйлар иде.

“Мин Әхмәт Саттарны 1971 елдан беләм. Аның белән мине данлыклы шагыйрь Михаил Львов (чын исеме Рафкат Давлетович Маликов (Габитов) таныштырды. Ул яхшы шагыйрь да, кызыклы кеше дә иде”, – дип чыгыш ясады 91 яшьлек Җәмил Мостафин.

Очучы Айрат Акъяров Әхмәт Саттарның соңгы вакытларда татар теле өчен борчылуын искә алды.

“Ул татар халкының көрәшчесе иде. Һәрвакыт тел, мәдәният сагынды торды. Туган авылы мәктәбендә татар телен укытмый башлауларына бик борчылды. Аның әнисе шул мәктәптә татар телен укыткан булган”, – дип истәлекләрен сөйләде очучы Айрат Акъяров.

Академик Илдар Үтәмешев Әхмәт Саттарның Мәскәүдә татар чараларында актив катнашуын искә төшерде. “Татар мәдәни үзәгенә гел килә иде. Татарлар “Штабы” чараларында еш кунак була иде. Безнең өчен ул хәзер классик шагыйрь», –диде Илдар Үтәмешев.

 

“Штаб”ка гимн язарга җыенган иде – Рөстәм Ямалеев

Мәскәү татарлары “Штабы” лидеры соңгы елларда Әхмәт Саттар белән еш аралашып торуын, аның иҗат кичәсен оештыруларын, “Штаб”ка гимн язарга җыенып йөрүен искә алды.

“Әхмәт Саттар турындагы истәлекләрне татар “Штабы” сайтына (http://tatar-shtab.ru)  урнаштырырбыз. Соңгы елларда Әхмәт Саттар Мәскәү татарлары “Штабы” яшьләре белән аралашты. Татар теле проблемаларына багышланган түгәрәк өстәлләребездә чыгышлар ясады. Телне саклауда гаиләнең роле турында тәфсилләп сөйләгән иде. Без аны онытмабыз. Туган авылындагы музейга яшьләрне алып барырбыз”, – диде Рөстәм Ямалеев.

 

Мәскәү татарлары “Штабы” матбугат үзәге

https://www.youtube.com/watch?v=yie2Tlw9Z3k&t=4s

 

Read 133 times Last modified on Дүшәмбе, 25 Июнь 2018 14:27
Союз писателей РТ