Админ

Тарихыбыз киләчәккә барыр

 

Чаллы дәүләт педагогия университетының актлар залында филология фәннәре докторы, профессор, Татарстанның атказанган укытучысы, Рәсәй халык мәгарифе отличнигы, Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы Әнвәр Мәгъдәнур улы Шәриповның «Литература народов Поволжья и Приуралья» («Идел-Урал халыклары әдәбияты») дигән китабын тәкъдим итү кичәсе булды.  Күптән түгел генә дөнья күргән бу искиткеч саллы хезмәтне бәяләргә, авторга рәхмәт, хөрмәт сүзләрен җиткерергә галимнәр, язучылар, шагыйрьләр, һәм, билгеле инде, студентлар килгән иде.

Әлеге чараны оештыручы һәм матур итеп алып баручы филология фәннәре кандидаты, университет мөгаллимәсе Дания Сибгатуллина-Нигъмәтҗанова беренче булып сүзне уку йортының проректоры, профессор Азат Мөхәммәтшинга бирде. Ул университет залына җыелган  кунакларны, студентларны кайнар сәламләде һәм Әнвәр Шәриповка галим буларак та, шәхес буларак та югары бәя бирде. «Китапның әле дәвамы – икенче томы да булачак. Анысын да кулга алып сөенергә язсын», – диде ул, чыгышын тәмамлап.  Аннан соң сүз алган университетның фәнни эшләр буенча проректоры Искәндәр Шакиров, Алабуга дәүләр педагогика университеты доценты Гомәр Даутов, китапның төп рецензентларының берсе, филология фәннәре докторы  Венера Макарова да – әлеге хезмәт тарихыбызны киләчәккә алып бару өчен, татар әдәбиятының үсеш юлын күрсәтү өчен, культуралар диалогына ихтыяҗ арткан заманда, культуралы кеше, шәхес тәрбияләү өчен кирәк дигән фикерне ассызыкладылар.

Татарстан Язучылар берлегенең Чаллы бүлеге җитәкчесе, филология фәннәре кандидаты Факил Сафин да тирән белемле галим, принципиаль кеше, лирик шагыйрь Әнвәр Шәрипов тарафыннан зур эш эшләнүен билгеләп үтте. «Бу басмага каләм ияләре турында шактый мәгълүмат тупланган. Китапта Чаллы язучылары да бар!» – диде ул, горурлануын яшермичә. Күренекле әдип Айдар Хәлим, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәрләре Гөлзада Рзаева һәм Рубис Зарипов, шагыйрьләр Әлфия Ситдыйкова, Айрат Суфиянов, шагыйрь, «Мәйдан» журналының баш мөхәррире Фидаил Мәҗитовның да чыгышлары ихласлык, соклану һәм рәхмәт хисләре белән сугарылган иде.

Кичәгә ямь биреп, Әнвәр Шәриповның «Мин дөньяны үзем иҗат итәм», «Туган телем», «Казан өстендә азан» һәм башка күп кенә шигырьләре яңгырады. Студент кызлар исә Әнвәр Шәрипов сүзләренә Мәсгут Имашев иҗат иткән «Сабантуйлы Татарстан» җырын башкардылар. Алар:

Сөлгеләрне сөлгеләргә бәйләп,

Их, урарга иде Җир шарын!

Күрсен иде дөнья Сабантуйлы

Татарстан дигән ил барын! –

дип дәртле җыр сузганда, залда утыручы һәркемнең милләтем дип типкән йөрәге, чыннан да, Җир шары тирәли очып әйләнгәндәй булгандыр. Билгеле инде, киләчәккә өмет һәм чиксез ышаныч хисләре белән.

С. Якупова

 

 Роберт Миңнуллинның 70 яшьлек юбилее уңаеннан чаралар дәвам итә. Кичә шагыйрь Уфа шәһәрендә  яңа китапларын тәкъдим итте. Очрашу «Кызыл таң» татар газетасы редакциясендә узды, анда шагыйрьнең иҗатын яратучылар, хезмәттәшләре, артистлар, журналистлар катнашты.

Башкортстанның халык шагыйре К. Аралбай Роберт Миңнуллинга багышланган шигырен укыды. Язучыны Башкортстан Язучылар берлеге рәисе З.Алибаев, сатирик шагыйрь М.Сәлимов, Башкорт Академия драма театры актрисасы И.Газетдинова, профессор Р.Насыйбуллин,  ветеран журналист Р.Карамовлар котлады.

Татарстаннан килгән кунаклар – Г.Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты директоры, шагыйрьнең бертуган энесе К. Миңнуллин, әдәбиятчы галим Ә. Закирҗанов, филология фәннәре докторы Л. Минһаҗева чыгыш ясады.

Юбилей елында Р.Миңнуллинның «Мин сагынам сезне, авылдашлар!», «Депутат чаклар бар иде...», «Наҗар Нәҗминең сайланма әсәрләре», Хәсән Назар шигырьләренең татарчага тәрҗемә  китаплары дөнья күрде.

Бүген – 1 ноябрьдә Уфа «Нур» татар дәүләт  театрында Роберт Миңнуллинның  иҗат кичәсе узачак.

 

(«Башинформ» мәгълүматына нигезләнеп. Фото: bashinform.ru)

 

 

 

Язучы Айдар Хәлимнең «Татар солдаты» китабы «Александр Невский» Бөтенроссия тарихи-әдәби премиясе дипломанты булды.

Бу хакта Татарстан китап нәшриятына  әлеге премиянең оештыру комитетыннан хәбәр иттеләр.

Котлыйбыз!

 

Бүген Татарстан Язучылар берлеге әгъзалары – шагыйрьләр Газинур Морат, Марат Закир, Рифат Җамал Чиләбе өлкәсенең Магниттау каласында сәяси репрессия корбаннарын искә алу чараларында һәм татар җәмәгатьчелеге белән очрашуларда катнашалар.

Бүгенге көндә Магниттау шәһәрендә 25000гә якын татар яши. Барысының диярлек ата-бабалары сөргенгә куып китерелгән. Дин тыелган булса да, алар башта кача-поса, бераз ирек килгәч, сугыштан соң, аерым йортларны мәчет итеп, намаз укыганнар, дин тотканнар. Утызынчы елларда Магниткада җидееллык ике татар мәктәбе – 18нче һәм 35нче номерлы мәктәпләр эшләгән, сөргенгә сөрелгәннәрнең балалары саф татарча белем алганнар, әмма ул татар мәктәпләре сугыш вакытында ябылган һәм яңадан ачылмаган.

Магнит шәһәренә гаиләләре белән булачак шагыйрьләр Гамил Афзал, Басыйр Рафиков, композитор Рафаил Бакировның ата-аналары сөрелгән.

 

1991 елдан башлап 30 октябрь – сәяси репрессия корбаннарын искә алу көне буларак билгеләп үтелә. 1921-1953 еллардагы репрессияләр вакытында СССРда барлыгы 6 миллионнан артык кеше зыян күргән дип санала.Төрле елларда илдә барган сәясәт нигезендә административ тәртиптә репрессияләнгәннәрне тагын бер кат искә алу көне бу. Мөлкәтеннән, йорт-җиреннән мәхрүм ителеп, илнең тормыш итү өчен шартлар булмаган ерак төньяк һәм көнчыгыш төбәкләренә сөрелгән миллионлаган корбаннарның язмышын хәтердә яңарту көне.

 

Җомга, 26 Октябрь 2018 11:09

«Чехов көзе - 2018»

 26-29 октябрьдә Ялтада «Чехов көзе – 2018» IX Халыкара әдәбият фестивале уза. Фестивальдә Татарстаннан   драматург, Татарстан Республикасы Язучылар берлеге рәисе Данил Салихов һәм шагыйрь,  Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты Ркаил Зәйдулла катнаша.

 

 

2018 елда Саҗидә Сөләйманова премиясенә лаек булган каләм ияләре:

  • Төп премияләр: Рәшит Бәшәров («Былбыл оясы» хикәяләр җыентыгы өчен), Гөлзада Бәйрәмова( «Дөнья шигырь яздыра» шигырьләр җыентыгы өчен), Рәфкать Шаһиев ("Сагыну исе» хикәяләр җыентыгы өчен);
  • Кызыксындыру премияләре: Екатерина Аничкина («Лунный блюз» җыентыгы өчен) , Евгений Турхан («Парала» җыентыгы өчен), Гөлүсә Батталова («Бер йортым бәхет» җыентыгы өчен)
  • Стипендиатлар: Гүзәл Закирова, Александр Усатов, Сәрвиназ Шәйхулова, Алинә Ипоева, Миләүшә Нигъмәтуллина, Светлана Южакова, Римма Фәррахова, Ратмир Латыйпов, Чулпан Мөбәрәкшина, Екатерина Кулагина

Әлмәттә  премия тапшыру уңаеннан узган чараларда Татарстан Язучылар берлеге рәисе Данил Салихов, шагыйрьләр Ркаил Зәйдулла, Рәмис Аймәт, Марсель Галиев, Эльмира Шәрифуллина, композитор Мәсгуть Имашев, Саҗидә Сөләйманованың туганнары, Әлмәт хакимияте, «Татнефть» компаниясе җитәкчеләре, күренекле җәмәгать эшлеклеләре. укучылар катнашты.

 

 

 (Салават Камалетдинов фоторәсемнәре. «Татар-информ» агентлыгы. Чарадан тулы фоторепортаж агентлык архивында)

Шагыйрь Булат Ибраһим драматургия һәм прозада яшь иҗатчылар аз дип саный. «Шигърияттә яшь көчләр бик күп. Кызганыч, прозада алар бармак белән генә санарлык. Күбесе 30-40 яшькә җиткән. Драматургиядә дә яшьләр сирәк. Әдәбиятны халыкка ирештерүнең иң үтемле юлы – театр. Шуңа күрә драматургиягә яшьләр күбрәк тартылсын иде», - ди ул.

Әлеге фикерне шагыйрь Казанның Бакый Урманче музеенда әдәбият сөючеләр катнашында узган очрашуда  әйтте. Шагыйрь үзенең иҗаты аша укучыларга бүгенге көн проблемаларын, милләт һәм татар теле язмышы хакында уйлануларын җиткерә. 
«Мин милләт, татар халкы, ана теленең югарылыгы һәм бөек көченә багышлап шигырьләр иҗат итәм. Сәяси яктан үземне тыелган шагыйрьгә санамыйм, мин ирекле. Кая гына чыгыш ясасам да, киеренке хәлләргә очраганым булмады», – диде ул.


Булат Ибраһим - Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы. «Балык теле», «Шагыйрь», «Безнең эзләр» китаплары авторы. «Йолдызлы билет» халыкара премиясе лауреаты, «Иделем акчарлагы–2009» конкурсының Гран–при иясе, «Таян Аллага» бәйгесенең беренче дәрәҗә лауреаты (2011), Саҗидә Сөләйманова исемендәге әдәби стипендия иясе (2012, 2013 ел). 

 («Татар-информ», Ләйлә Хәкимова; Салават Камалетдинов фотолары)

 

Чәршәмбе, 24 Октябрь 2018 16:12

Профессорның гомер сәхифәләре

 

Әле күптән түгел генә Хатыйп Миңнегуловның “Әдәбиятны өйрәнү юлында” исемле шактый күләмле җыентыгы  дөнья күргән иде (Казан: Татарстан китап нәшрияты, 2018. — 383 б.). Өч ай да үтмәде, моңа галимнең янә бер (54 нче) китабы өстәлде. Ул “Озын гомерем хатирәләре” дип атала (Казан: Ихлас, 2018. I кисәк. — 112 б.). Басмада аның эчтәлегенә мөнәсәбәтле фотоиллюстратив материаллар да бар.

Китап гомумән  автобиографик, мемуар характерында. Анда авторның туган, яшәгән яклары, нәсел-нәсәбе, мәктәптә, университетта уку вакыты, остазлары, сабакташлары, колхозда, заводта, мәктәптә, райкомда эшләү еллары, гаилә коруы хакында бәян ителә. Текстка кызыклы хәлләр, гыйбрәтле сюжетлар да кертеп җибәрелгән. Бу китап галим гомеренең беренче чиреген, ягъни 1967 елның ахырларына — авторның университетта эшли башлавына кадәрге вакытны үз эченә ала.

 

 

22 октябрьдә Төркиянең Истанбул шәһәрендәге “Палто” нәшриятында татар әдәбиятының классигы Аяз Гыйләҗевнең “Язгы кәрваннар” (төрекчәдә - “Баһар кәрванлары”) повесте дөнья күрде. 

Язучының биш әсәрен төрек теленә Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы, тәрҗемәче-язучы Фатих Кутлу тәрҗемә итте. Быел Аяз Гыйләҗевнең 90 еллыгына “Яра” әсәрен, 80 еллыгына “Өч аршын җир” повестен, 85 еллыгына “Җомга көн, кич белән...” повестен да ул тәрҗемә итте һәм Төркиядәге нәшриятларда бастырды.

Аяз Гыйләҗевнең татар әдәбиятының алтын фондына кергән әлеге дүрт әсәре дә, аерым китаплар булып, Төркиядә дөнья күрде.

 

Страница 5 из 124
Союз писателей РТ