Бадыйкшан Локман

Печать
Изображение не найдено
Описание

     (1919–2015)

Хәзерге олы буын язучыларыннан проза әсәрләре авторы Локман Әхмәтхан улы Бадыйкшан 1919 елда Татарстан Республикасының Әлмәт районы үзәге Әлмәт авылында (хәзер шәһәр) крәстиян гаиләсендә дөньяга килә. Бала чагыннан ук әдәбиятка, халык авыз иҗатына, җырга-моңга һәм матбугатка гашыйк булып үсә. Аның каләм тибрәтә башлавы да шул яшүсмер елларына туры килә. 1934 елда Норлат районы газетасына әдәби кушымта итеп чыгарылган «Күтәрелеш» дигән җыентыкта аның «Сөтле комган» исемле беренче басма хикәясе дөнья күрә.

Авылда җидееллык мәктәпне (ТБУМ) тәмамлагач, киләчәктә югары уку йортында белем алуны күздә тотып, унбиш яшьлек Локман 1935 елда Казанга юл тота һәм Казан химия-технология институтының рабфагына укырга керә. Гомуми белемнәрне үзләштерү өстенә ул заман рабфакларында аерым гуманитар фән буларак татар теле һәм әдәбияты да эзлекле тәртиптә укытылган. Бадыйкшанның әлеге рабфакта татар теле һәм әдәбияты укытучысы язучы Нәкый Исәнбәт була. Бу да егетнең әдәби иҗатка омтылу хыялларына ялкын өстәп җибәрә. Ул дәртләнеп-илһамланып яза башлый. 1938 елда «Туган ил» исемле альманахта «Дуслар» дигән хикәясе урнаштырыла. Гомумән, сугыш алды елларында «Яшь ленинчы» (хәзерге «Сабантуй») газетасы һәм «Пионер каләме» (хәзерге «Ялкын») журналы битләрендә яшь авторның сигезләп хикәясе басылып чыга, шактый гына язмалары Татарстан радиосы аша балалар-яшүсмерләр өчен әдәби тапшыруларда яңгырый.

1937–1939 елларда Л.Бадыйкшан Казан укытучылар институтында белем ала. Институтны тәмамлагач, аны рәсми юллама белән Татарстанның Сарман районы Иске Минзәләбаш авылы мәктәбенә тел-әдәбият укытучысы итеп билгелиләр. Күп тә үтми, ул янәдән Казанга – «Яшь ленинчы» газетасы редакциясенә эшкә чакырып алына, аннары Л.Бадыйкшанны, гаскәри хезмәт мөддәте җитеп, Ерак Көнчыгышка – хәрби флотта хезмәт итәргә җибәрәләр.

Ерак Көнчыгыш Хәрби диңгез флотында Л.Бадыйкшан җиде елдан артык хезмәт итә. Хәрби хезмәт шартларында да ул каләмен кулыннан төшерми, матрослар тормышын һәм хезмәтен яктырткан язмаларын Хабаровск шәһәрендә татар телендә чыга торган «Тревога» исемле гаскәри газетага даими җибәреп тора. Аның «Матрос бирелми» дигән бер хикәясе Казанда «Совет әдәбияты» (хәзерге «Казан утлары») журналында да басылып чыга (1944, № 11-12).

Инде сугышлар тәмамланып, демобилизация, туган якларга кайту турында